Indie prężą muskuły na tureckim podwórku: Nowy front na Bliskim Wschodzie

 Indie rozszerzają współpracę z Grecją, Cyprem, Armenią i Izraelem, aby przeciwdziałać rosnącym wpływom Turcji w regionie i jej partnerstwu z Pakistanem. Wzmacniając współpracę obronną i strategiczne partnerstwa, Nowe Delhi zwiększa swoją obecność na Bliskim Wschodzie i we wschodniej części Morza Śródziemnego. W rezultacie rywalizacja między Indiami a Turcją może przekształcić się w nową geopolityczną linię podziału w regionie.

 Bliski Wschód ponownie znalazł się w samym sercu geopolitycznej niestabilności. Tym razem jednak nie chodzi tu tyle o wielkie mocarstwa, co o kraje regionu. Krótko po objęciu władzy przez prezydenta USA, Donalda Trumpa, w styczniu 2025 roku, pojawiły się coraz liczniejsze apele o strategiczną autonomię. Bliski Wschód nie jest wyjątkiem. Izrael, Turcja i państwa Zatoki Perskiej zmierzają w kierunku autonomii i rywalizują o wpływy w regionie. Luka stworzona przez wycofanie się USA z jednej strony ośmieliła kraje regionu, ale z drugiej strony zaostrzyła i tak już niestabilną sytuację, ponieważ nowe wydarzenia następują szybko. Wraz z wejściem Pakistanu jako partnera bezpieczeństwa w konflikt na Bliskim Wschodzie po maju 2025 roku, indyjskie kręgi strategiczne przeciwdziałają teraz każdemu rozwojowi sytuacji w regionie. I szczerze mówiąc, Turcja jest ich głównym celem.

 Sześciokąt Sojuszy

 Na Bliskim Wschodzie formują się obecnie grupy narodów o podobnych poglądach.

Zanim zrozumiemy strategię okrążania Turcji przez Indie, należy przeanalizować, pod jakim parasolem rozwija się ta nowa sytuacja. To „Sześciokąt Sojuszu” – nowatorski pomysł zaproponowany przez premiera Izraela, Netanjahu, tuż przed wizytą premiera Modiego w Izraelu w lutym 2026 roku. Według premiera Izraela „obejmowałby on Izrael, Indie, Grecję i Cypr, a także kilka innych krajów ze świata arabskiego, Afryki i Azji. Oś ta będzie obejmować szereg państw, które podzielają wspólny punkt widzenia na fakty, problemy i cele w konfrontacji z radykalnymi osiami, takimi jak rosnąca w siłę oś sunnicka i radykalna oś szyicka, którym poważnie się przeciwstawiliśmy”.

 Iran jest poddawany opresji; następni na liście są sunnici, pionierzy Bractwa Muzułmańskiego. Według niektórych ekspertów, Turcja może stać się kolejnym celem po Iranie. Chociaż podczas tego spotkania Indie nie przedstawiły żadnego oświadczenia dotyczącego swojego członkostwa w proponowanym sojuszu, obecne wydarzenia wyraźnie wskazują na jedno: Indie zaczęły odgrywać swoją rolę.

 Strategia okrążania Indii

 Chanakya Kautilya powiedział kiedyś: „Wróg mojego wroga jest moim przyjacielem”. Rosnące interakcje Pakistanu z Turcją, Arabią Saudyjską, Katarem itd. wywołują irytację w indyjskich kręgach strategicznych. Indie już krytykowały Turcję za udzielanie Pakistanowi moralnego i materialnego wsparcia w walce z Indiami podczas konfliktu w maju 2025 roku. Od tego czasu stosunki między Indiami a Turcją ulegają pogorszeniu. Po drugie, debata na temat utworzenia islamskiego NATO, w którego skład wchodzą przede wszystkim Pakistan, Turcja, Arabia Saudyjska itd., również budzi niepokój Indii. W związku z tym Indie okrążają Turcję ze wszystkich stron, począwszy od Izraela, Grecji, Cypru i Armenii.

 A. Więzi obronne między Indiami a Grecją

 Zmieniająca się dynamika sojuszy regionalnych doprowadziła do zacieśnienia stosunków między Indiami a Grecją, szczególnie w zakresie relacji morskich. Oba kraje podpisały porozumienie podczas tegorocznej wizyty greckiego ministra obrony w Indiach. Deklaracja ma doprowadzić do pięcioletniego planu działania mającego na celu ukierunkowanie partnerstwa obronnego między oboma krajami. Obie strony zgodziły się również na wymianę umowy o współpracy wojskowej do 2026 roku, która posłuży jako ramy dla ich przyszłych interakcji obronnych.

 Ich współpraca na morzu koncentruje się głównie na bezpieczeństwie obu państw w regionie Morza Śródziemnego i Indo-Pacyfiku. Zarówno Indie, jak i Grecja mają napięte stosunki z Turcją. Turcja jest znana ze wspierania Pakistanu w okresach napięć z Indiami. Podobnie, Turcja i Grecja od dziesięcioleci toczą spory dotyczące granic morskich.

 B. Strategiczne partnerstwo indyjsko-cypryjskie

 Relacje dwustronne zostały przekształcone w „Partnerstwo Strategiczne” po wizycie państwowej prezydenta Cypru, Nikosa Christodoulidesa, w Indiach w maju 2026 roku. Poprzedziło to sformułowanie pięcioletniej strategii (2026-2031) oraz podpisanie różnych memorandów o porozumieniu. Rozwój ten pomaga Indiom umocnić swoje wpływy we wschodniej części Morza Śródziemnego w obliczu sporów z Turcją. Trwającej debacie o islamskim NATO towarzyszy partnerstwo Indii, Grecji, Cypru i Izraela. Cypr wyraził duże zainteresowanie indyjskimi systemami wojskowymi, w tym naddźwiękowymi pociskami manewrującymi BrahMos, Nagastra-1 i innymi rodzajami amunicji krążącej.

 Cypr pełni rolę bramy do UE dla Indii, ponieważ sprawuje prezydencję w Radzie UE. Może to otworzyć nowe możliwości dla indyjskich i europejskich firm zbrojeniowych w ramach unijnego programu SAFE. Turcja kontroluje Cypr Północny i toczy z Cyprem spór o wyłączną strefę ekonomiczną (WSE). Turcja przygotowuje również projekt ustawy, którego uchwalenie jest spodziewane na początku czerwca 2026 roku, mający na celu sformalizowanie jej roszczeń do „Błękitnej Ojczyzny” jako polityki państwa. Chodziłoby o prawne uznanie nakładających się roszczeń na wodach Grecji i Cypru, z których część może być bogata w ropę naftową i gaz. W tym przypadku sojusz Indii wzmocniłby Grecję i Cypr w walce z tymi roszczeniami.

 C. Współpraca obronna Indii i Armenii

 W związku z rosnącymi obawami o bezpieczeństwo Azerbejdżanu, wspieranego zarówno przez Pakistan, jak i Turcję, Armenia nawiązuje coraz szersze kontakty w dziedzinie współpracy obronnej z Indiami. Według doniesień otrzymanych do maja 2026 roku, podczas oficjalnej wizyty w Nowym Delhi, pierwszy wiceminister obrony Armenii i szef sztabu generalnego odbyli ważne spotkania ze swoimi indyjskimi odpowiednikami. Wcześniej, w lutym 2026 roku, indyjski szef sztabu generalnego (CDS) osobiście przybył do Erywania w tym samym celu. Według raportów indyjskiego Ministerstwa Finansów, Armenia stała się największym nabywcą indyjskiego uzbrojenia od czasu podpisania umów na zakup systemów rakietowych Pinaka i Akash.

 Podczas ormiańskiej parady wojskowej 28 maja 2026 roku w stolicy zaprezentowano szeroką gamę sprzętu wyprodukowanego w Indiach, co dowodzi, że relacje między Nowym Delhi a Armenią w zakresie współpracy obronnej zyskały na znaczeniu w bardzo krótkim czasie. Faktem jest, że pamięć o ludobójstwie Ormian i rola Turcji we wspieraniu Azerbejdżanu w sprawie Górskiego Karabachu doprowadziły do konfliktu między oboma krajami.

 Wnioski

 Okrążenie Turcji przez Indie na Bliskim Wschodzie jest bezpośrednim odwetem za rozwijające się relacje obronne między Pakistanem a Turcją. Na Bliskim Wschodzie powstają obecnie grupy narodów o podobnych poglądach. To walka o przetrwanie, bezpieczeństwo i wpływy. Dlatego Indie dokładają wszelkich starań, aby powstrzymać rosnącą rolę Ankary w regionie. Indie i Turcja, długo unikając bezpośredniej konfrontacji, znalazły się teraz w sytuacji, w której ich podejścia geopolityczne zaczynają się rozchodzić. Stwarza to pewne wyzwania; jednak dzięki wzajemnemu szacunkowi i dialogowi region ten może nadal pozostać przestrzenią współpracy, a nie konfrontacji.

Taut Bataut

Taut Bataut jest naukowcem i pisarzem zajmującym się geopolityką Azji Południowej.

NEO, tł. AF Poray